Gemeenschappelijke Regelingen, goed/slecht?

De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is een wet, waarin samenwerkingsverbanden worden geregeld tussen gemeenten, provincies en waterschappen.

Iedere gemeente in Nederland neemt deel aan diverse Wgr-regelingen en in verschillende samenstellingen.

GR RD4

De wet wordt vooral toegepast voor de uitvoering van veiligheid, afval en de Wet Sociale Werkvoorziening. Na 2004 is het aantal WGR’s waarbij gemeenten samen een sociale dienst oprichten m.n voor de  uitvoering van de wet werk en bijstand snel toegenomen en met de Participatiewet  zullen er nog meer samenwerkingsverbanden komen.

Veel van deze Sociale Werkvoorzieningen draaien met verlies, dat moet door de gemeenten worden betaald, want de SW is een verantwoordelijkheid van gemeenten. Door de decentralisaties van Jeugdzorg en AWBZ zullen er nog meer GR’s komen omdat het te grote taken zijn voor een gemiddelde gemeente en omdat het met minimaal geld moet omdat het kabinet ernstig bezuinigd op het budget.

Hoe werkt dat nou?
In zijn volksvertegenwoordigende rol vertaalt de gemeenteraad de wensen van de burgers in kaders. Deze kaders worden door het college van burgemeester en wethouders vertaald in uitvoeringsprogramma’s. Het ambtelijk apparaat, aangestuurd door het managementteam onder leiding van de gemeentesecretaris, stuurt operationeel aan.
Deze van oorsprong vaak ambtelijke afdelingen van meerdere gemeenten worden samengevoegd en op afstand gesteld in een gemeenschappelijke regeling. Gevolg is dat voor een specifiek beleidsterrein meerdere raden, colleges en ambtelijke organisaties zich uit gaan spreken. In deze samenwerking komen alle verschillen van gemeenten tot uitdrukking, van plattelandsdorp tot grotere stedelijke omgevingen.
Wethouders en burgemeester maken vaak “uit hoofde van hun functie” deel uit van het bestuur van zo’n GR. Het hoort dus gewoon bij hun taak, ze verdienen er niets extra’s aan.

GRgifIn de praktijk
De gemeenteraad krijgt een plan voor een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling voorgelegd. De keuze om de taak als gemeente zelfstandig uit te voeren is er meestal niet omdat het meestal duurder is en de gemeente te klein om allerlei dure voorzieningen kosteneffectief te maken. De gemeenteraad geeft wat op- en aanmerkingen, er worden misschien wat moties (verandervoorstellen ingediend) en dan gaat het bestuur van de GR aan de slag met de voorstellen van alle deelnemende gemeenteraden.
U kunt zich voorstellen dat hoe meer gemeenten er bij betrokken (moeten) worden, hoe minder invloed de raad dus heeft.

De raad krijgt jaarverslagen en kan de wethouder ter verantwoording roepen, maar wanneer hij of zij slechts 1 van de 11 wethouders in het bestuur is, dan heeft hij of zij dus weinig invloed.
Bij de organisaties voor veiligheid zijn het meestal de burgemeesters die in het bestuur van de GR zitten, bij Sociale Werkplaatsen zijn het meestal de wethouders  Sociale Zaken die uit hoofde van hun functie deel uitmaken van het Algemeen Bestuur, vaak PvdA- of SP-wethouders.
GR-speelveld
Licom, WOZL, Synergon enz.
Regelmatig kom ik op twitter en Facebook een zeer verontwaardigd bericht tegen over de SP-wethouder die voorzitter is van een bedrijf dat dwangarbeid laat verrichten. Ook hier lokaal krijgen we erg veel opmerkingen over de SP-wethouder die de baas zou zijn over WOZL (vroeger over Licom).
Wat die eerste betreft. Synergon is een samenwerkingsverband tussen 3 gemeenten. Binnenkort gaan ze op in een nieuwe organisatie van 11 gemeenten vanwege de Participatiewet waar de meerderheid van de Tweede Kamer mee akkoord is gegaan.
De SP-wethouder is nu, uit hoofde van zijn functie, voorzitter van het Algemeen Bestuur van Synergon. In dat bestuur zitten nog 8 andere wethouders. U kunt het allemaal zelf nazoeken.
Er zijn 3 PvdA-wethouders, 2 GL, 2 D66, 1 CDA en 1 wethouder van een lokale partij. Toch zijn in dat berichtje (er zijn meerdere berichten van niet allemaal betrouwbare bronnen) de pijlen uitsluiten gericht op de SP-wethouder.
Zeker wat betreft de Participatiewet, oftewel tegenprestatie, is dat niet eerlijk. Het kabinet bedacht het, de meerderheid in de Tweede Kamer stemt voor en de wethouders moeten het uitvoeren.

GRdownload

GR  WOZLdownload

 

 

 

Ook hier in Zuid-Limburg is dat zo bij WOZL. Dat wil zeggen dat het hierbij om een dwingende samenwerking gaat, waarbij de 11 gemeenten de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening hebben opgedragen aan WOZL en daarvoor hun hele Wsw-budget overdragen aan WOZL.
In het bestuur zitten dus ook 11 wethouders. De 11 bestuursleden zijn er 5 van lokale partijen, 3 van het CDA, 2 van de PvdA en 1 SP-er. Ook hier zijn de pijlen met name gericht op de SP-er, terwijl een van de PvdA-wethouders voorzitter is.

Bevoegdheid raadslid en wethouder
Is het dus 1 op 1 aan een wethouder te verwijten wanneer er iets niet goed gaat bij zo’n Gemeenschappelijke Regeling?
Zoals gezegd gaat de wethouder met een opdracht uit de raad naar het bestuur. De raad is niet samengesteld uit allemaal raadsleden van de wethouders’ eigen partij. En dan zitten in dat bestuur de andere wethouders, met allen een opdracht uit “hun” raad. Veel invloed heb je dus niet, als raadslid niet op je wethouder en als wethouder niet in het bestuur.
Wel kan de raad de wethouder ter verantwoording roepen wanneer een besluit dat genomen is door de raad niet wordt overgenomen, maar wanneer de wethouder gewoon het debat in dat bestuur niet heeft gewonnen dan kan hij of zij er eigenlijk ook niets aan doen.

Dat is gelijk het probleem, de democratische invloed verwaterd, wordt steeds kleiner en de Regelingen steeds ingewikkelder.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s